wikishimi.com

آثار رفع تحریم‌ها در صنعت پتروشیمی

آثار رفع تحریم‌ها در صنعت پتروشیمی

گشایش‌های سیاسی برای بازار داخلی پتروشیمی‌ها آرامش بیشتری به ارمغان می‌آورد. اگرچه انتظار نداریم روند کاهش بهای ارز به سقوط آزاد نرخ دلار منجر شود.

اختصاصی ویکی‌شیمی- ما چندین سال است که در تحریم به‌سر می‌بریم. اگر این تحریم‌ها برداشته شود و ما درگیر تحریم‌های بین‌المللی نباشیم، بسیاری از چالش‌های تولید برطرف می‌شوند که البته انتظار فعالان بازار از سیاستمداران این است که حداقل با رفع این تحریم‌ها هم مردم عادی و هم فعالان بازار به یک ثبات نسبی برسند و این قضیه قطعاً در بلندمدت به نفع بازار و مردم خواهد بود.

 

* رفع تحریم و اثر دلاری

رسول علی‌محمدی، مدیر کالایی ایساتیس پویا در مورد وضعیت بازار محصولات پلیمری بعد از توافق و آثار و نتایج این توافق بر موضوعات و مسائل مختلف در این حوزه با بیان اینکه قطعاً اولین تاثیر توافق را در قیمت دلار شاهد خواهیم بود، گفت: به‌صورت سنتی هم نرخ دلار، بازار را تحت‌تاثیر خود قرار خواهد داد و معمولاً هم با یک رکود نسبی مواجه خواهد شد؛ چراکه تقاضا برای ارز ممکن است که کمی عقب‌نشینی کند، ولی در کل تقاضای تولید را می‌تواند در میان‌مدت و بعد از اینکه تولید تحت‌تاثیر نوسانات قیمت دلار قرار گرفت، افزایش خواهد یافت و بازار با تعادل روبه‌رو خواهد شد.

 

* تعادل در بازار با طرح دولت

وی در ارتباط با این سوال که طرح جدید وزارت صمت برای مدیریت بازار کالاهای پایه چه نتایجی به همراه دارد، گفت: این طرح بسیار می‌تواند بازار را تحت‌تاثیر قرار دهد و می‌تواند آن را مدیریت کند. این طرح بسیاری از کالاهایی را که رقابت کاذب دارند برای اینکه یک تناژ خاص داشته باشند، با تعادل روبه‌رو می‌کند. به عنوان مثال مصرف کل محصولات پتروشیمی با توجه به اینکه واردات خاصی هم نداریم، قطعاً باعث روانه شدن محصولات از بورس کالا به بازار می‌شود که در چند سال اخیر پاسخگوی نیاز بازار داخلی بوده است. توجیه بنده هم این است که موادی وارد نشده است که بخواهد در این مدت مخصوصاً در این تحریم‌ها، نیاز بازار را پاسخگو باشد.

علی‌محمدی گفت: به نظرم اگر تقاضا به صورت اسمی بالا رود، قطعاً یکسری رقابت‌هایی که نشأت گرفته از تقدم و تأخر و پیش‌بینی‌ها از تقاضا در هفته آینده است، بالاتر خواهد رفت و بیشتر رقابت‌ها هم به همین دلیل است. با توجه به اتفاقاتی که در طول هفته ممکن است، بیفتد و پیش‌بینی‌هایی که برای هفته آتی دارند، ممکن است تقاضا به‌صورت موقتی افزایش یابد و این خود باعث می‌شود تا رقابت حاصل از عدم تقارن اطلاعات در واقع ایجاد شود.

 

* ضرورت تعادل عرضه‌ها در بورس کالا

وی با بیان اینکه اما این عرضه‌ها اگر در طول هفته پیشنهاد شوند، میزان معاملات بیشتر از میزان عرضه‌ای که در حال حاضر هست نخواهد بود، گفت: همین افزایش اسمی عرضه‌ها باعث می‌شود تا بسیاری از رقابت‌هایی که در حال پیشنهاد آنها هستیم، اتفاق بیفتد که اگر بخواهم در مورد آنها مثالی بیاورم این است که مثلاً در برهه‌هایی از سال PVC، پلی‌اتیلن یا پلی‌پروپیلن شاهد رقابت شوند. یا به دلیل مقداری کاهش عرضه‌ها یا به دلیل پیش‌بینی‌ای که بازار دارد، ممکن است در هفته‌های آتی افزایش داشته و قیمت‌ها بالاتر بروند. ولی این طرح وزارت صمت که تمام عرضه‌ها و تمام تولید پتروشیمی‌های داخلی باید اول در بورس کالا عرضه شوند، اگر خریداری نبود آن وقت به بازار جهانی عرضه شوند، طرحی است که می‌تواند تعادل را در بازار ایجاد کند.

به گفته او در کوتاه‌مدت ممکن است مقداری جو خرید ایجاد شده و حساسیت ایجاد شود، اما در میان‌مدت و بلندمدت با توجه به اینکه عرضه به‌صورت مکفی در بازار خواهد بود، بسیاری از این تقاضاهایی که در بیزینس بازار بوده حذف می‌شوند و در نهایت روی حذف صادرات نمی‌تواند تأثیر بگذارد و تأثیر نهایی که دارد این است که بازار داخلی را مقداری از حالت التهاب رقابت‌های بیخودی، بر حذر می‌کند.

 

* زیرساخت‌های قانونی برای تعادل بازار

مدیر کالایی ایساتیس پویا در ارتباط با زیرساخت‌های قانونی در حوزه پتروشیمی گفت: براي زیرساخت‌ قانونی یکسری قوانین و مقررات بالادستی داریم که از طریق مجلس تصویب می‌شود. ولی این طرح نیازی ندارد که در یک قانون بالادستی بخواهد از طریق مجلس تصویب شود. با توجه به سیاست‌های اتخاذ شده وزارت صمت، برای کنترل بازار داخلی و صادرات با ارزش‌افزوده بالاتر، این طرح می‌تواند کمک زیادی برای این هدف بکند؛ یعنی هدف افزایش صادرات و محصولات با ارزش‌افزوده بالاتر، به شرط اینکه تمام نیروها و اَرکان همراهی لازم را به‌کار گیرند.

علی‌محمدی ادامه داد: سردمدار آنها هم عرضه‌کننده‌هایی هستند که بتوانند در این طرح عرضه مکفی داشته باشند، ولی در بلندمدت هم همان‌طور که عرض کردم برای پتروشیمی ما بازار صادراتی‌شان را تحت‌تاثیر آنچنانی قرار نخواهد داد. با توجه به مشخص بودن نیاز داخلی بعید می‌دانم خیلی صادراتشان را تحت‌تاثیر قرار دهد. به هر حال به‌نفع مجموعه دولت و حاکمیت است که صادرات را با ارزش افزوده بالاتری عرضه کنند به شرط آنکه البته صنایع پایین‌دستی دلار و ارز صادراتی خودشان را هم وارد چرخه اقتصادی کرده و به چرخه برگردانند.

 

* تقویت اشتغال‌زایی از طریق صنایع پایین‌دستی

 وی با بیان اینکه کمیسیون در ارتباط با اشتغال‌زایی در پی این طرح هنوز رویکرد خاصی اعلام نکرده، گفت: با توجه به اینکه تمام مشکلات اقتصادی ما- چه دوستان قبول داشته باشند چه قبول نداشته باشند- به گره‌هایی که با ارتباط با جهان و دنیا داریم، برمی‌گردد و اصل همه اینها هم به همان تحریم‌ها. اگر تحریم‌ها رفع شود، خود بازار، قطعاً شغل ایجاد خواهد کرد و در نتیجه نرخ بیکاری‌ را می‌تواند به‌طور چشمگیری کاهش دهد.

وی افزود: یکسری مباحث شاید مربوط به حوزه پتروشیمی‌ها نباشد، ولی در کل مصوبات این طرح باعث می‌شود تا صنایع پایین‌دستی قوت بگیرند و انگیزه بیشتری داشته باشند. همان‌طور هم که اطلاع دارید صنايع پايين‌دستي‌مان توان جذب نیروی کار بالایی دارند و اگر در پتروشیمی نیروی کار زیادی درگیر نشود، به‌خاطر صنایع سنگینی که دارد، استفاده می‌شود و پایین‌دستی‌ها باتوجه به اینکه اگر تربیت شوند، قطعاً می‌توانند باعث جذب نیروی کار بیشتری شوند و شغل ایجاد کنند.

 

* طرح بهینه افزایش شغل در حوزه پتروشیمی

وی در ارتباط با طرح بهینه برای افزایش اشتغال‌زایی در حوزه پتروشیمی گفت:  تقویت صنایع پایین‌دستی پتروشیمی می‌تواند اشتغال را تقویت کند؛ همان‌طور که می‌دانید این طرح می‌تواند در صورت اجرای درست، تقویت‌کننده صنایع پایین‌دستی‌مان باشد. با توجه به درآمدزایی، پتروشیمی‌ها را مجاب کرده که از طریق بورس کالا به‌صورت داخلی عرضه داشته باشند و اگر مازادی برایشان بماند، در صادرات از آنها استفاده شود. همین باعث می‌شود تا صنایع پایین‌دستی بتوانند به وفور از مواد اولیه استفاده كرده و حتي محصولاتشان را روانه بازار صادرات هم بکنند.

 

* حمایت‌های جانبی برای توسعه صنعت

علی‌محمدی در ادامه گفت: این طرح اگر به‌صورت کامل اجرا شود، در کل می‌تواند آثار زیادی داشته باشد؛ البته باید حمایت‌های جانبی هم از آنها بشود و در مراحل بعدی هم حتی به‌صورت فروش‌های اعتباری آنها را تقویت کنند و شرکت عرضه‌کننده پتروشیمی، خود می‌تواند یک کمک بسیار قوی باشد و باعث فروش اعتباری بیشتر شود و یکسری موانع که صنایع پایین‌دستی می‌توانند با آن درگیر باشند را بتوانند تبدیل و هدایت کنند و قطعاً به‌طور جدی باعث رشد اشتغال در صنایع پایین‌دستی شوند.

 

* توافق احتمالی بین ایران و غرب و آثار آن بر پتروشیمی

مدیر کالایی ایساتیس پویا در ارتباط با توافق احتمالی بین ایران و غرب و آثار آن بر پتروشیمی گفت: هزینه‌های جانبي شرکت‌های پتروشیمی و سایر صادرکننده‌هایی که در این صنعت هستند، براي دور زدن تحريم‌ها قطعاً کم خواهد شد. درست است که ممکن است قیمت ارز را یک مقدار تحت‌تاثیر قرار دهد، اما از طرف دیگر هزینه‌های سرسام‌آور انتقال پولی که می‌تواند کمر خیلی از این پتروشیمی‌ها را بشکند، حذف می‌شود و همین کم شدن هزینه‌ها می‌تواند جبران‌کننده اثرات کاهش نرخ ارز باشد و همچنین می‌توانند دستگاه‌ها و امکانات را به‌روزرسانی کنند که بتوانند به صورت بهینه‌تری تولید داشته باشند که هم برای بالادستی‌ها و هم پایین‌دستی‌ها می‌تواند بسیار مفید باشد. به هر حال خط تولیدی را می‌توانند استفاده کنند، تنوع در روش‌های فروش‌شان ایجاد کنند و با ايجاد تنوع در کشورهای مختلف بتوانند صادرات داشته باشند و رقابت بهتر و عادلانه‌تری صورت خواهد گرفت.

 

* دورنمای بازارهای جهانی پتروشیمی

وی در ارتباط با دورنمای قیمت‌های داخلی و جهانی محصولات پتروشیمیایی گفت: اگر تحریم‌ها لغو شود، یکسری از این عدم توازن‌هایی که به‌واسطه عدم امکان واردات برخی کالاها وجود دارد، رفع می‌شود. البته یکسری محصولات استثنایی هم داشتیم که نیاز به واردات آنها داریم و شاید عدد آنها به تعداد انگشتان دست در صنایع بالادستی نرسد.

وی با تاکید بر اینکه کمبود برخی کالاها نیز می‌تواند با واردات برطرف شود و تعدیل بازار نیز می‌تواند کمکی بکند به آرام شدن بازار و جذب رقابتی درون بازار. قیمت‌های داخلی را هم قطعاً می‌تواند بعد از لغو تحریم‌ها به سمت پایین تعدیل کند و همچنین با اجرای کامل طرح جدید مدیریت بازار که وزارت صمت به بخش‌هایی از آن را رونمایی کرده اما بخشی از آن را هنوز نمی‌دانیم، می‌تواند بازار داخلی را تحت‌تاثیر قرار دهد و قیمت‌ها را تعدیل کند.

وی با بیان اینکه فکر می‌کنم بیشتر به سمت ثبات و حتی رونق بیشتر بازار جهانی در آینده پیش برویم، گفت: در کل می‌توان گفت با توجه به اینکه ما چندین سال است درگیر تحریم‌ها هستیم و قیمت‌ها هم درگیر تحریم بین‌المللی هستند، انتظار فعالان بازار این است که سیاستمداران يك ثبات نسبي برای بازار فراهم کنند تا این شرایط را بهبود بخشند. با توجه به مذاکراتی هم که داریم و امیدواریم که به نتیجه هم برسد، واقعاً هم مردم عادی و هم فعالان بازار در این حوزه انتظارشان این است که به یک آرامش نسبی برسند و در بلندمدت قطعاً به نفع بازار خواهد شد.

 

* نیازهای ارزی سرکوب شده

وی معتقد است: بعید می‌دانم خیلی کاهش نرخ ارزی داشته باشیم، اما نیازهای سرکوب شده ارزی که ما در دوران تحریم داشتيم مثل عدم واردات ماشین و حتي مواد اولیه كه به‌صورت خیلی گزینشی انجام شده. همچنين بسیاری از صنایع، به دليل امكانات ارزي كه در كشور وجود دارد خیلی از دستگاه‌هایشان که قدیمی هستند را نمی‌توانند تعويض و تکنولوژی‌های خودشان را به‌روز کنند. همگی اینها باعث می‌شوند تا این طرح تعدیل نشود و در بلندمدت صنايع و فعالان بازار با توجه به لحاظ سهولت تجارتی که می‌توانند بعد از لغو تحریم‌ها داشته باشند، با افزایش حجم صادرات و افزایش تعاملاتی که با دنیا خواهیم داشت، مي‌توانند جبران کنند و انتظار فعالان بازار از دولت جدید این است که ان‌شاءالله یک گشایش بین‌المللی ایجاد کنند تا بتوانیم مثل یک کشور عادی تعاملات بین‌‌المللی داشته باشیم و نفع ببریم.

ویرا بسپار

مهمترین مطالب