wikishimi.com

آزادسازی قیمت روغن موتور، تنها راهکار باقیمانده این صنعت

آزادسازی قیمت روغن موتور، تنها راهکار باقیمانده این صنعت

عدم آزادسازی قیمت ها، بلای جان کلیه تولیدکنندگان در این صنعت شده است.

اختصاصی ویکی‌شیمی: یکی از کالاهای استراتژیک بخصوص در صنعت حمل و نقل کشور، روغن موتور و محصولات وابسته به آن می‌باشد که قیمت‌گذاری آن در سال های گذشته از طریق سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و با هدف حمایت از هم تولیدکننده و هم مصرف کننده صورت گرفته است. مدتی است که یارانه های دولتی از بخش تولیدی روانکارها حذف شده است. اگرچه که چنین تصمیم به درستی صورت پذیرفته است، اما در کل شبکه زنجیره تامین روغن موتور به طور کامل اجرا نشده است. اصلی ترین بخش از این زنجیره، قیمت فروش محصولات روغن موتور به مصرف کنندگان می‌باشد که بدلیل عدم آزادسازی قیمت ها، بلای جان کلیه تولیدکنندگان در این صنعت شده است. به همین دلیل ویکی‌شیمی برآن شد تا نگاهی تحلیلی به این موضوع داشته باشد و از این رو در ادامه مصاحبه‌ای تفصیلی با دکتر محمد رستمی کارشناس ارشد حوزه روانکارها ترتیب داده است که در زیر مشاهده میکنید.

لطفا در ابتدامعرفی کوتاهی از خود و حوزه فعالیتتان مفرمایید.

بنده فعالیت خود را در صنعت روانکار از سال 92 و در حوزه تحقیقات بازار و مهندسی فروش آغاز کردم و در حال حاضر به عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شاهرود و مشاور بازاریابی و فروش در شرکت نفت سپاهان مشغول به فعالیت می باشم. بیشترین تمرکز بنده در بررسی داده‌ها، جمع‌آوری اطلاعات، تحقیقات بازار، آنالیز فعالیت رقبا و برآورد سهم بازارهاست و از یک تیم بسیار قوی برای جمع‌آوری اطلاعات سطح بازار چه در لایه‌های مصرف‌کننده، چه در سطح اتوسرویس‌ها و چه در لایه توزیع‌کننده‌های عمده برخوردار هستیم. فعالیت این تیم در بخش‌های مختلف قیمتی،‌ رضایت‌سنجی، رفتارسنجی و برآورد سهم بازار می باشد و از این طریق به شرکت ها و فعالین این حوزه خدمات مختلفی ارائه می دهد.

دیدگاه خود را در مورد نحوه قیمت گذاری روغن پایه در بورس کالا بفرمایید

اگر شما هم مالک یک صنعت یا کالایی باشید که مشابه همان کالا را بتوانید در بازار داخلی و صادراتی عرضه کنید، قیمت را طوری در نظر می‌گیرید که اولا سودتان در هر دو بازار تقریبا یکسان باشد و ثانیا اختلاف قیمت به حدی نباشد که بازارها با هم تداخل کنند. به عنوان مثال، اگر در حال صادرات هر تن روغن پایه به قیمت 1100 دلار هستید و از سویی دیگر قیمت داخلی خود را حدود 20 درصد پایین‌تر از معادل ریالی این قیمت در نظر بگیرید، این سطح قیمت برای کسانی که این روغن‌ها را خریداری می‌کنند بسیار جذاب است. زیرا روغن پایه خریداری شده را به جای اینکه در بازار داخل و در تولیدات داخل جهت عرضه روغن موتور توسط برندهای خصوصی به بازار عرضه کنند، آن را صادر می‌کنند که این خوشبینانه‌ترین حالت ممکن است. در برخی موارد ممکن است این روغن پایه خریداری شده با روغن‌های سوخته، روغن‌های ضایعاتی و روغن‌های تصفیه ترکیب شود و از این محل نیز سودجویی شود تا حجم بیشتری روغن صادر گردد که این باعث می‌شود بخشی از ارزش افزوده این شبکه در جیب عده‌ای سودجو و دلال برود.

طبیعتا شرکت‌های تولید و عرضه‌کننده روغن پایه تمایل دارند که سودشان را از دست ندهند. زیرا هر چهار شرکت بورسی هستند و سهامداران حقیقی فراوانی دارند و باید پاسخگو باشند. بنابراین تمایل دارند که اگر قرار است در بازار داخل عرضه شود -که باید هم عرضه شود زیرا شرکت‌های خصوصی توانایی تولید آن را ندارند و نیازمند این روغن پایه هستند - پس به اندازه نیاز بازار عرضه شود. منتهی قیمتی که عرضه می‌شود باید قیمت تعادلی باشد که بتوان آن را یک معامله برد-برد تلقی کرد.

عدم دسترسی کافی به روغن پایه و بهای بالای آن همچنان بر بازار سایه افکنده است. نظر خود را در این رابطه میفرمایید.

در ادامه مطلب بالا که تصور می‌کنیم روغن پایه با قیمت بالا عرضه می‌شود، اگر دیدمان را عوض کنیم متوجه می‌شویم که روغن پایه اتفاقا با قیمت معقول عرضه می‌شود و در واقع آن چیزی که با قیمت پایین عرضه می‌گردد و برای روغن‌های پایه معیار شده است، روغن های موتوری هستند که قیمت‌گذاری آنها تحت تاثیر سازمان حمایت و ستاد تنظیم بازار است و توسط این 4 شرکت عرضه می‌شود که قیمتش واقعا پایین است. بهای تمام شده یک بشکه 208 لیتری از روغن موتور سطح کیفیتی SC با گرید 40 یا 50 در بازار را بررسی کنید، می‌بینید که قیمت فروش آن به نوعی از قیمت روغن پایه‌ای که در بورس کالا عرضه می‌شود پایین‌تر است. این عجیب است که یک محصول نهایی و فرآوری شده از مواد اولیه آن ارزان‌تر فروخته می‌شود و این نشان می‌دهد که یک جای کار می‌لنگد. در واقع این مشکل از سمت روغن پایه نیست و مشکل از قیمت‌گذاری روغن‌های موتوری است که متاسفانه اختلاف خیلی زیادی با چیزی که واقعا باید باشند دارند و اینکه اطلاعات جمع‌آوری شده نشان داده که اخیرا انجمن پالایشگاه‌های روغن‌سازی ایران طی نامه‌ای درخواست مکتوب برای افزایش قیمت روغن موتور ارائه دادند و عددی که اعلام کردند عدد قابل توجه بالای 100 درصد است. این عدد از یک طرف منطبق با افزایش نرخ لوبکات و همینطور مواد اولیه به خصوص روغن پایه‌های وارداتی و افزودنی‌هاست که از این جهت می‌توان گفت که درخواست نزدیک به واقعیتی می‌باشد، اما از طرفی دیگر نیز رشد ناگهانی صددرصدی روغن موتور در بازار تبعاتی دارد که شاید خیلی هم نشود از آن چشم‌پوشی کرد. شاید بهتر باشد این افزایش قیمت در دو نوبت اتفاق بیافتد اما بهرحال چنین درخواستی داده شده و به نظر می‌رسد باید بازار روغن موتور و به خصوص قیمت‌گذاری آن کاملا آزاد شود. همانطوری که در بازار لاستیک رخ داد و به تعادل در بازار رسید. در حال حاضر، روغن موتوری که منوگرید 40 یا 50 است و شرکت‌ها با قیمت پایین بر اساس مصوبه سازمان حمایت عرضه می‌کنند هنگامی که در بازار به دست اتوسرویس‌ها می‌رسد 20 تا 30 درصد بالاتر از قیمت شرکت است که این سود تنها به جیب دلال می‌رود. اگر قرار است این سود به جای جیب تولیدکننده به جیب دلال برود و ما به نوعی مانع افزایش روند تولیدی یک شرکت شویم عملا با شعار سال مخالفت کرده‌ایم. افزایش قیمت به شرط آنکه پلکانی و معقول باشد، نه تنها به ضرر مصرف‌کننده نیست بلکه به سود شبکه تولیدی صنعت روانکار است. اگر قیمت‌گذاری روغن موتور آزاد شود، نوسانات بازار کمتر شده و عرضه و تقاضا به تعادل می‌رسند که در نهایت به شکوفایی سیستم تولیدی منتج می‌شود.

در شرایطی که با کاهش جدی نرخ ارز در هفته های اخیر مواجه شدیم بسیاری از بازار ها با افت جدی تقاضا در معاملات خود همراه شدند که این موضوع را در لوبکات مشاهده نکردیم. ریشه آن را در چه میدانید؟

در زمینه کاهش نرخ ارز و تاثیر آن بر خوراک‌های مختلف، وقتی بازار روند نزولی دارد، دیرتر خرید کردن منجر به هزینه کمتر منابع مالی می‌شود. پس طبیعتا خریدار از دپو خودداری کرده و به اندازه نیاز خرید می‌کند. به همین شکل، هنگامی که دیدگاه بازار به سمت صعودی شدن بازار است، خرید با در نظر گرفتن مقداری برای دپو انجام می‌شود تا بدین ترتیب مقداری سود غیرعملیاتی نیز وارد سیستم شود. بنابراین، هنگامی که روند دلار نزولی است، انتظار می‌رود میزان خرید نیز کاهش یابد. با این حال، باید میزان عرضه لوبکات را نیز در نظر گرفت، مشتری‌ها باید شناسایی شود و باید دید که قیمت لوبکات تابعی از چه مواردی است. در زمینه میزان عرضه، عرضه‌کنندگانی که لوبکات را در بورس عرضه می‌کنند محدود و مشخص هستند. از سویی دیگر، مشتریان لوبکات نیز مشخص هستند. بنابراین عرضه و تقاضا تقریبا ثابت است. با این حال، همیشه استثنائاتی نیز وجود دارد. به عنوان مثال، شایعاتی وجود دارد که قرار است از اواخر خرداد ماه تا اواسط تابستان، نرخ عرضه لوبکات توسط پالایشگاه‌های تهران و اصفهان کاهش یابد که این مورد می‌تواند کفه ترازو را به سمت افزایش تقاضا سوق دهد.

از طرفی دیگر، شرایط فروشنده‌های روغن موتور و روغن پایه (چهار شرکتی که لوبکات خریده و به روغن پایه تبدیل می‌کنند) نیز بعضا متفاوت می‌شود. به عنوان مثال ممکن است میزان سفارشات به خصوص در بخش صادرات جهش یابد که طبیعتا نیاز به خرید لوبکات بیشتر دارند. با این وجود، ظرفیت تولید واحد اکستراکتور این پالایشگاه‌ها ثابت است و حداکثر تا سقف ظرفیت اسمی تولید خود می‌توانند لوبکات بیشتری خریداری کنند. بنابراین میزان تقاضا در بازار لوبکات نوسان کمی دارد. اما سومین پارامتر تاثیرگذار در بحث تقاضای لوبکات‌ موضوع قیمت‌گذاری است. قیمت لوبکات از دو پارامتر مهم نشات می‌گیرد: اول قیمت دلار نیمایی که اگرچه در بازار آزاد نزولی بود اما میزان نزولی شدن دلار سامانه نیمایی کمتر بوده است که تاثیر کمتری بر قیمت خوراک لوبکات می‌گذارد. پارامتر دوم، قیمت HSFO فوب خلیج فارس است که معمولا از قیمت نفت خام تاثیر می‌پذیرد. هنگامی که قیمت نفت صعودی می‌شود - که اخیرا نیز این اتفاق رخ داده است – اثر کاهش قیمت دلار تا حدی خنثی می‌شود. به همین دلیل است که مدت‌هاست قیمت لوبکات در محدوده 9 هزار تومان تا 10500 تومان نوسان داشته است و با نوسان زیادی روبرو نشده است. پارامتر سومی که اخیرا به این حوزه اضافه شده است، رشد نرخ دلاری روغن پایه و به طبع آن روغن موتور، به خصوص در بخش صادراتی است. این صعود قیمت، تولیدکنندگان روغن پایه را به خرید بیشتر لوبکات، تولید با حداکثر ظرفیت و صادرات روغن پایه و روغن موتور تحریک می‌کند.

بار دیگر تاکید می‌کنم که اگر قرار باشد پالایشگاه‌های تهران و اصفهان به دلیل اورهال و تعمیرات تعطیل شود، قطعا با تابستان پر چالشی روبرو خواهیم بود. ممکن است قیمت لوبکات وارد فاز رقابتی شود و قیمت آن افزایش یابد. از آن طرف توزیع روغن موتور به خصوص روغن موتور دیزلی که مصرف آن در تابستان نیز بالاست، کمتر شود. ستاد تنظیم بازار از هم اکنون باید برای به حداقل رساندن تبعات این اتفاق برنامه ریزی کند.

ویرا صنعت دقیق پارس

پیکنیک برند

کارگزاری نهایت نگر

مهمترین مطالب