EN AR

صفحه اختصاصی آمونیاک (مایع)

گروه شیمیایی: آمونیاک تولید کننده: شیراز
آمونیاک

آمونیاک (به انگلیسی: Ammonia) با فرمول شیمیایی NH3، یکی از مهمترین ترکیبات هیدروژنه ازت دار می باشد. این ماده غیر آلی، گازیست بی‌رنگ با مزه فوق‌العاده تند و زننده که اشک‌آور و خفه‌کننده نیز می‌باشد.

گاز آمونیاک از هوا سبک‌تر بوده، به سهولت به مایع تبدیل می‌شود. فرم معمول مورد استفاده از این ماده به صورت مایع است. در طبیعت از تجزیه مواد آلی ازت دار حاصل می‌گردد. در هوای شهرها و مجاورت فاضلاب وجود دارد. در طبیعت از تجزیه مواد آلی ازت دار همچون اوره ادرار به‌دست می‌آید.
مولکول آمونیاک از یک اتم نیتروژن و سه اتم هیدروژن متصل به آن تشکیل شده‌است. با توجه به وجود یک جفت الکترون ناپیوندی بر روی نیتروژن، این مولکول ساختار هرم مثلثی دارد و زوایای پیوند کم‌تر از ۱۰۹ درجه هستند. مولکول آمونیاک یک مولکول قطبی است که می‌تواند با خودش و بسیاری مولکول‌های دیگر، پیوند هیدروژنی برقرار نماید. وجود پیوند هیدروژنی قوی موجب بالا بودن گرمای تبخیر آن نیز شده است. این عوامل باعث می شوند تا بتوان از این ترکیب علی رغم نقطه جوش پایینش در دمای اتاق به راحتی به صورت مایع استفاده کرد. آمونیاک مایع حلال خوبی برای ترکیبات آلی است ( همانند استرها ، آمین ها ، بنزن ، و الکل ها). حلالی بهتر از آب برای ترکیبات آلی است اما برای ترکیبات غیرآلی حلال مناسبی نیست.
گاز آمونیاک قابل افروزش و حدود اشتعالش 16-25 درصد حجمی گاز آمونیاک در هواست. حضور مواد نفتی و دیگر مواد افروختنی خطر آتش گیری را افزایش می دهد. مجاورت و تماس آمونیاک با نقره و جیوه تولید فورمینات نقره و جیوه می کند که موادی شدیدا قابل انفجار هستند. آمونیاک سبب تحریکات دستگاه تنفسی، پوست و چشم شده و با آسیب رساندن به شش ها در اثر مواجهه با حجم زیاد این گاز می تواند سبب مرگ شود.
آمونیاک را می‌توان اصولا از سه منبع زیر تهیه کرد: 1- تقطیر زغال سنگ که از آبهای آمونیاکی آن، ابتدا آمونیاک و سپس سولفات آمونیاک تهیه می‌کنند 2- سنتز مستقیم از عناصر سازنده، 3- تهیه سینامالدئید و سیانوزها. مهم‌ترین روش صنعتی تولید آمونیاک، فرایند هابر نام دارد که شامل تهیة آمونیاک از عناصر سازنده آن می‌باشد. در این روش، گازهای نیتروژن و هیدروژن در دمای بالا و در فشار زیاد با هم واکنش می‌دهند و آمونیاک را تولید می‌کنند. کاتالیزگرهای مختلف هم به سهولت این واکنش کمک می‌نمایند.
 

 


کاربرد های آمونیاک


در کارخانجات یخ سازی، در ساخت کودهایی از قبیل نیترات، سولفات و فسفات آمونیوم، تهیه اسید نیتریک، صنایع غذایی، دارو، تولید کاغذ و مواد منفجره بکار می‌رود. یکی دیگر از کاربردهای آمونیاک می‌توان به استفاده در رشته ورزشی وزنه‌برداری و پاورلیفتینگ اشاره نمود. بوییدن این محلول باعث بازکردن عروق می‌شود و ورزش کار را تا حدودی عصبی می‌کند و در مهار کردن وزنه در مسابقات کمک می‌کند. از موارد مصرف آمونیاک موارد زیر قابل ذکر است.
•    کود شیمیایی: در حدود 80% از محصول آمونیاک برای تولید کودهای نیتروژنه مورد استفاده قرار میگیرد. این کودها عبارتند از آمونیوم سولفات، آمونیوم نیترات، آمونیوم فسفات و اوره.
•    تولید مواد شیمیایی: سنتز نیتریک اسید (که در تولید مواد منفجره همانند TNT کاربرد دارد)، نیتروگلیسیرین، سدیم هیدروژن کربنات، سدیم کربنات، هیدروژن سیانید و هیدرازین.
•    مواد منفجره: آمونیوم نیترات
•    پلاستیک و فیبر
•    داروسازی: استفاده در ساخت سولفونامید و ویتامین های B
•    کاغذ: آمونیوم هیدروژن سولفید
•    معدنکاری و متالورژی: استفاده در استخراج روی و نیکل
•    پاک کنندگی
•    در سیستم کاتالیست کاهنده، موجب کاهش انتشار گازهای NOX می گردد.


مشخصات


نام ماده (فارسی): آمونیاک
نام ماده (انگلیسی): Ammonia
سایر اسامی: آمونیا


مجتمع های تولیدکننده: پتروشیمی های کرمانشاه، خراسان، مسجد سلیمان، پردیس، رازی و شیراز

 

خواص فیزیکی و شیمیایی


Molecular formula: NH3
Molar mass= 17.031 g/mol-1
Appearance: Colourless gas    
Density= 0.73 g/cm3
Melting point= -77.73 °C
Boiling point = -33.34 °C
Solubility in water: miscible
Soluble in water, chloroform, ether, ethanol, methanol  

 

دیتا شیت

به کانال ویکی شیمی بپیوندید